Space Explorer

       अरूपाचे रूप... (आनंद घैसास)          कृष्णविवराचं छायाचित्र घेण्यात विज्ञान-तंत्रज्ञानाच्या साह्यानं शास्त्रज्ञांना नुकतंच यश मिळालं आहे. प्रत्यक्षात डोळ्यांना न दिसणाऱ्या कृष्णविवराचं हे छायाचित्र आहे. जगभरातल्या खगोलशास्त्रात संशोधन करणाऱ्या निरनिराळ्या संस्थांमधल्या सुमारे दोनशे शास्त्रज्ञांनी केलेल्या प्रयत्नांचं हे फलित आहे. हे छायाचित्र नक्की काय सांगतं, त्याचं महत्त्व काय, ते नक्की कसं काढलं गेलं, त्यात कोणत्या अडचणी आल्या, कोणतं तंत्रज्ञान वापरलं गेलं आदी सगळ्या गोष्टींबाबत ऊहापोह. "जेन देखे रवी, ते देखे कवी' असं म्हटलं जातं. म्हणजे जे कधी कोणाला दिसणार नाही, अस्तित्त्वातच नाही, ते फक्त कवीच स्वत:च्या कल्पनेने पाहू शकतात... पण आता हे वचन बदलावं लागणार असं दिसतं. कारण जे प्रत्यक्षात दिसत नाही अशा कृष्णविवराचं छायाचित्र घेण्यात विज्ञान-तंत्रज्ञानाच्या साह्यानं शास्त्रज्ञांना नुकतंच यश मिळालं आहे. हे काम कोण्या एकट्याचं नाही, तर जगभरातल्या खगोलशास्त्रात संशोधन करणाऱ्या निरनिराळ्या संस्थांमधल्या सुमारे दोनशे...

  May 17, 2021 Supermassive black holes devour gas just like their petite counterparts ( Nanowerk News ) On Sept. 9, 2018, astronomers spotted a flash from a galaxy 860 million light years away. The source was a supermassive black hole about 50 million times the mass of the sun. Normally quiet, the gravitational giant suddenly awoke to devour a passing star in a rare instance known as a tidal disruption event. As the stellar debris fell toward the black hole, it released an enormous amount of energy in the form of light. Researchers at MIT, the European Southern Observatory, and elsewhere used multiple telescopes to keep watch on the event, labeled AT2018fyk. To their surprise, they observed that as the supermassive black hole consumed the star, it exhibited properties that were similar to that of much smaller, stellar-mass black holes. The results, published today in the  Astrophysical Journal  ( "Rapid accretion state transitions following the tidal disrupti...